„— Wasza Królewska Mość sam sobie tego życzy, więc powiem moim mistrzem był hrabia Cagliostro.
— Och — zawołał król oblewając się rumieńcem — ten
empiryk!
— Tak, ten empiryk! — odparł Gilbert. — Waszej Królewskiej Mości jest zapewne wiadome, że wyraz, którego raczył użyć, należy do jednego z najszlachetniejszych, jakim się posługuje nauka. „Empiryk" znaczy to samo, co „człowiek, który zdobywa doświadczenie". Zdobywajmy je zawsze. Dla myśliciela czy dla człowieka uprawiającego jakiś zawód praktyczny, wreszcie dla każdego człowieka jest to równoznaczne z tym, co Bóg pozwolił nam, ludziom śmiertelnym, czynić najlepszego i najwznioślejszego. Niechby człowiek całe swe życie strawił na zdobywaniu doświadczenia, a będzie ono wypełnione ponad miarę.
— Ależ doktorze! Cagliostro, którego tak bronisz, był wielkim wrogiem królów!
Gilbert przypomniał sobie sprawę królewskiego naszyjnika.
—A może raczej wrogiem królewskich żon To ukłucie mocno dotknęło króla.
— Tak. W całej tej aferze księcia Ludwika de Rohan jego stanowisko było bardzo zastanawiające.
— Pozwolę sobie zauważyć, że podobnie w tej sprawie, Jak w innych, Cagliostro miał do spełnienia misję dotyczącą wszystkich ludzi — wzbogacenia własnego doświadczenia. Gdy chodzi o naukę, o zasady moralne czy o politykę, nie istnieje pojęcie dobra lub zla. Są jedynie zjawiska stwierdzone, fakty dokonane. Gotów jestem jednak przyznać słuszność Waszej Królewskiej Mości. Zgadzam się, że jako człowiek niejednokrotnie mógł zasługiwać na naganę, ale kto wie, czy pewnego dniu owa nagana me zostanie uznana za powód do pochwał. Przyszłość zmienia niekiedy swój sąd o ludziach. W każdym“(6)
Wyspa Konwaliowa |wynajem maszyn budowlanych |Perfumy Kate Moss